لایحه حفظ و گسترش فضای سبز

الف- ضوابط اجرایی مربوط به چگونگی اجرای ماده 1 لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 11/3/59 شورای انقلاب

 

ماده 1 :

1- 1 – درخت : عبارت از هر اصله است که محیط بن آن کمتر از 15 سانتیمتر نباشد ( تاکستان از این حکم مستثنی است)

2-1- باغ : زمینی است که برابر این ضوابط در آن درختان مثمر و غیر مثمر موجود باشد

3-1- قلمستان : زمینی است که در آن درختان غیرمثمر بوسیله اشخاص غرس شده باشد

4- 1- بن درخت : محل تلاقی درخت با سطح زمین است و در صورتیکه درخت در سطح زمین به چند ساقه منشعب شده باشد بن قطورترین ساقه ملاک عمل خواهد بود وبقیه ساقه ها شاخه محسوب می شود

5- 1- نهال : درخت جوانی است که مجیط بن آن کمتر از 15 سانتی متر باشد

 

ماده 2:
در مورد موقوفات متولیان ومتصدیان یا قائم مقام قانونی و یا متصرفین و مستأجرین مسئول رعایت این ضوابط خواهند بود

 

ماده3:

کلیه املاک و اراضی غیر از باغ سبز که در محدوده قانونی وحریم شهرها می باشد و مساحت آن بیش از 500 متر مربع است مشمول این ضوابط خواهد بود

تبصره:
محلهائی از نظر این ضوابط باغ شناخته می شوند که دارای مشخصات ذیل باشند :

1- مساحت محل بیش از 500 متر مربع باشد

2- در هر متر مربع حداقل یک اصله درخت غیر مثمر ویا در هر 16 متر مربع یک اصله درخت مثمرغرس شده باشد

3- دارا بودن سند مالکیت بعنوان باغ

 

ماده 4:
شهرداری در محدوده قانونی شهرها و حریم قانونی آن بنا به تقاضای مالک یا مباش با قائم مقام قانونی آنان راجع به درختان مشمول قانون ، در موارد ذیل مکلف به صدورمجوزقطع درخت با رعایت سایر مقررات مربوط می باشد .

1- درختان غیرمثمریکه به سن بهره وری رسیده باشند و بقصد انتفاع از چوب قطع شود ، بدیهی است چنانچه شهرداری بهای چوب درختان را به مالک بپردازد درخت قطع نخواهد شد .

2- درخت به بیماری مبتلا شده ومیزان ابتلاء بحدی باشد که به بعضی یا تمام درختان ناحیه آسیب برساند یا ادامه حیات درخت مقدور نباشد.

3- قطع درخت بمنظور احداث یا تعویض یا حفر کانال و مجاری آب یا خطوط برق لوله کشی نفت و گاز و تلفن و غیره و یا بعلت خطر سقوط آن ضرور باشد.

4- زمینی که در آن درخت وجود دارد برای اجرای طرحهای عمومی و نظایر آن مورد نیاز باشد .

5- قطع درخت بمنظور غرس مجدد در همان محل باشد .

6- در مواردیکه درختان واقع در معابر و میادین مانع عبورمرور بوده و یا مزاحمتی برای مالکین مجاور فراهم کرده باشد

7- خشکسالی و حوادث غیر مترقبه که موجب خشک شدن درخت شده باشد .

8- اصلاح  یا احیاء موارد پیش بینی نشده که قطع درخت ضرورت پیدا کند .

 

ماده 5:
متقاضیان قطع درخت باید به شهرداری مراجعه ودرخواست خود را طبق فرم نمونه ایکه توسط شهرداری تهیه می شود تنظیم و به همان مرجع تسلیم نماید .

 

ماده 6:
شهرداری مکلف است حداکثر ظرف دو ماه از تاریخ تسلیم تقاضا تکلیف متقاضی را با ذکر دلیل کافی روشن نماید در غیر اینصورت عمل شهرداری تخلف محسوب متخلفین به تخلفات اداری معرفی و از آن طریق با فرد متخلف رفتار خواهد شد.

تبصره:
عدم وصول پاسخ در مهلت مقرر از سوی شهرداری بمنزله موافقت تلقی می گردد .

 

ماده 7:
عدم فعالیت خزانه یا نهالستان پس از بهره برداری از آنها با کسب مجوز از شهرداری بلامانع می باشد .

 

ماده 8:
در کلیه مواردیکه قطع درخت ضروری باشد شهرداری مؤظف است مالکین و متصرفین محل را ملزم نماید تا اقدام به غرس مجدد درخت نمایند .

 

ماده 9:
حفاظت و آبیاری درختان واقع در محوطه سازمانهای دولتی و وابسته به دولت و سایر مؤسسات و نهادهای انقلاب اسلامی بعهده سازمان مربوطه می باشد .

 

ماده 10:
کاشت و حفاظت و آبیاری درختان معابر و میادین و پارکهای عمومی و بزرگراهها در محدوده قانونی وحریم شهر به استثنای پارکهای محیط زیست با شهرداری است

تبصره:
در سایر محلهای مشمول قانون اعم از اماکن مسکونی و کسب و پیشه واملاک تحت تصرف ، برعهده مالکین ومتصرفین می باشد .

 

ماده 11:
در اجرای ماده 1 قانون شهرداری مؤظف است شناسنامه درختان مشمول قانون را با مشخصات مشروحه ذیل تهیه نماید :

الف ) شماره پلاک ثبتی یا شماره نوسازی پلاک مشمول

ب) مساحت ملک

ج) نشانی محل شامل شهر ، خیابان کوچه شماره  نام مالک یا مالکین ویا ذینفع

د) تعداد و مشخصات درختان مشمول قانون بتفکیک نوع مثمر و غیر مثمر

ه) نام و مشخصات و امضای مأمور تنظیم کننده شناسنامه

 

ماده 12:
شهرداری مکلف است از مشخصات درختان معابر ، میادین بزرگراهها و پارکهای عمومی شامل نوع درخت ، محیط بن و محل وقوع درخت فهرستی تهیه و تنظیم و نسبت به تعیین شماره ونصب پلاک روی درختان  اقدام نماید .

 

ماده 13:
شهرداری می تواند در صورت درخواست مالک یا ذینفع نسخه ای از شناسنامه تنظیمی محل مربوطه را به متقاضی تسلیم نماید.

 

ماده 14:
هرشهرداری مؤظف است بمنظور رسیدگی وحفظ و گسترش فضای سبز ، تعیین محیط بن هر درخت مثمر و غیر مثمر و قطع و انتقال درختان و تشخیص باغات با توجه به موقعیت جغرافیایی و وضعیت پوشش گیاهی در محدوده قانونی و حریم شهر جهت حسن اجرای ماده 1 قانون کمیسیونی مرکب از اعضای ذیل تشکیل دهد :

الف : در شهر تهران اعضاء کمیسیون عبارتند از :

1- نماینده فنی شهرداری به انتخاب شهردار تهران

2- مدیر عامل سازمان پارکها وفضای سبز شهر تهران

3- نماینده شورای شهر تهران به انتخاب رئیس شورای شهر و در غیاب آن قائم مقام قانونی آن .

ب:

1- نماینده شورای شهر و در غیاب آن قائم مقام قانونی

2- رئیس اداره فضای سبز شهرداری در صورت فقد ، حسب تشخیص شهردار از از سایر سازمانهای ذیربط

3- نماینده شهرداری

تبصره:
تصمیمات متخذه توسط کمیسیون بعنوان یک ضابطه به شهرداری ارائه می گردد.

 

ماده 15:
تصمیم شهرداری ظرف دوماه از تاریخ ابلاغ ، در صورت اعتراض مالک یا ذینفع قابل تجدید نظر در شورای شهر یا قائم مقام قانونی آن می باشد .

 

ماده 16:
درصورتیکه شخص یا اشخاص موجبات اتلاف وامحای درختان موضوع ماده یک قانون را فراهم نمایند شهرداری مؤظف است نسبت به تعقیب جزائی واخذ خسارات وارده توسط مراجع قضائی اقدام نماید .

 

ماده 17:
عوارض قطع درخت ، حسب تعرفه مصوب توسط شهرداری اخذ می گردد .

 

ماده 18:
ضوابط اجرائی ماده 1 لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در 18 ماده و 4 تبصره در تاریخ مورد تصویب قرار گرفت .

ب- لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 3/3/59

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________

ماده 1:
به منظور حفظ و گسترش فضای سبز و جلوگیری از قطع بی رویه درختان ، قطع هر نوع درخت ویا نابود کردن آن بهرطریق در معابر ، میادین ، بزرگراهها ،پارکها ، بوستانها ، باغات و نیز محلهای که به تشخیص شورای اسلامی شهر ، باغ شناخته شوند در محدوده و حریم شهرها بدون اجازه شهرداری و رعایت ضوابط مربوطه ممنوع است . ضوابط و چگونگی اجرا این ماده در چهارچوب آئین نامه مربوط با رعایت شرایط متنوع مناطق مختلف کشور توسط وزارت کشور با هماهنگی وزارت مسکن و شهرسازی سازمان حفاظت محیط زیست ، وزارت جهاد کشاورزی و شهرداری تهران تهیه و به تصویب شورای عالی استانها می رسد

تبصره 1:
اصلاح و واکاری باغات در حریم شهرها به شکل جزئی و یا کلی مشمول این ماده نیست و طبق ضوابط مصوب وزارت جهاد کشاورزی انجام می شود

تبصره 2:
مصوبات شورای عالی استانها جهت تطبیق با قوانین ورعایت اصل 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به اطلاع رئیس مجلس شورای اسلامی خواهد رسید تا در صورتی که بر خلاف قوانین بوده با ذکر دلیل برای تجدید نظر و اصلاح به شورای عالی استانها ارسال می گردد .

 

ماده 2:
شهرداریها در محدوده قانونی وحریم شهرها مکلفند ظرف مدت یکسال شناسنامه ای شامل تعداد و نوع و محیط و سن تقریبی درختان محلهای مشمول این قانون را تنظیم کنند و این شناسنامه هر پنج سال یکبار قابل تجدید و سند اجرای این قانون می باشد

تبصره:
شهرداریها مکلفند درختان معابر ، میادین ، بزرگراهها و پارکها را پس از تنظیم مشخصات آنان پلاک کوبی کنند

 

ماده 3:
مأمورین شهرداریها برحسب مورد می توانند برای تنظیم یا تطبیق برگ شناسائی درختان با در دست داشتن معرفی نامه و نمایندگی دادستانی وارد محل های مشمول این قانون بشوند

 

ماده 4:
هرکس درختان موضوع ماده 1قانون گسترش فضای سبز را عالماً وبر خلاف قانون مذکورقطع یا موجبات ازبین رفتن آنها را فراهم آورد علاوه بر جبران خسارت وارده بر حسب مورد به جزای نقدی از یک میلیون (1/000/000) ریال تا ده میلیون (10/000/000) ریال برای قطع هر درخت و در صورتی که قطع درخت بیش از سی اصله باشد به حبس تعزیری از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد

تبصره 1:
تفکیک اراضی مشجر و باغات فقط بر اساس ضوابط ماده 1 این قانون و با رعایت سایر مقررات شهرسازی ودرج عنوان باغ در اسناد صادره مجاز است ولی قطع درخت در هر محل و با هر مساحت بدون کسب اجازه وفق مقررات این قانون ممنوع است

تبصره 2:
در پروانه های ساختمانی که بر اساس طرح جامع ویا هادی شهرها از طرف شهرداریها صادر میشود تعداد درختی که دراثرساختمان باید قطع شود تعیین و قید خواهد شد . در صورتیکه پس از مشمول مجازاتهای مقرر در این قانون خواهد شد

تبصره 3:
مالکین باغات و محلهائی که به صورت باغ شناخته می شوند مکلفند به ازاء درختهای که اجازه قطع آنها از سوی شهرداری صادر می شود . به تعداد معادل دوبرابر محیط بن درختان قطع شده در همان محل و یا هر محلی که شهرداری تعیین خواهد کرد درخت با محیط بن حداقل 10 سانتی متر بر طبق ضوابط و دستور العمل های موجود در فصل مناسب غرس نمایند

تبصره 4:
کاشت و حفاظت  و آبیاری درختان معابر ، میادین ، بزرگراهها وپارکهای عمومی از اهم وظایف شهرداریها می باشد

 

ماده 5:
ضوابط مربوط به خزانه وجابجا کردن ، جانشین ساختن و قطع درختان که ملازمه با بهره برداری ازنهالستانها ، قلمستانها و باغات وموارد دیگر دارد بموجب آئین نامه های اجرائی این قانون تعیین خواهد گردید .

 

ماده 6:
هرکس عالماً و عامداً و بخلاف مقررات این قانون مرتکب قطع و یا موجبات از بین رفتن درختان مشمول آن قانون را فراهم سازد به حبس جنحه تا سه سال و پرداخت جزای نقدی بر حسب نوع و محیط ، سن درخت و موقعیت آن از یکهزار ریال تا یکصد هزار ریال محکوم خواهد شد

تبصره 1:
در صورتیکه قطع درخت از طرف مالکین بنحوی باشد که باغی را از بین ببرد و از زمین آن بصورت تفکیک و خانه سازی استفاده کند همه زمین بنفع شهرداری ضبط میشود و بمصرف خدمات عمومی شهر و محرومین میرسد

 

ماده 7:
گزارش مأموران شهرداریهای مأمور اجرای این قانون که قبلاً با وظایف ضابطین دادگستری آشنا شده اند بمنزله گزارش ضابطین دادگستری است

 

ماده 8:
هرکس اعم از مأموران مجری این قانون و یا سایر اشخاص عالماً جائم مذکور در این قانون را به خلاف حقیقت به کسی نسبت دهد و یا گزارش خلاف واقع بدهد به مجازات حبس جنحه تا سه سال محکوم میشود مگراینکه در قوانین جزائی مجازات شدیدتری پیش بینی شده باشد که در اینصورت به مجازات اشد محکوم خواهد شد .  مقررات تبصره ذیل ماده 6 در این مورد نیز لازم الرعایه است .