آموزش های تخصصی

آموزش های تخصصی سازمان

در این دوره نیروهای واحد فضای سبز مناطق شرکت نموده و با مفاهیم  هرس ، فواید هرس کردن ، اصول صحیح هرس، تربیت درخت و انواع مختلف آن ،زمان مناسب هرس ،  نحوه هرس عمومی و انواع هرس اختصاصی  درختان غالب سطح شهربه صورت تئوری و عملی آشنا شدند. در پایان از آموزش دیدگان آزمون تئوری و عملی به عمل آمدو با توجه به سطح مهارت ، برای نیروهاگواهی صادر شد.
عملیات هرس و باز پیرایی درختان سطح شهر سنندج آغاز شد .
با توجه به فرارسیدن فصل پاییز و شروع بادهای پاییزی و احتمال خطر سقوط شاخه های درگیر با شبکه برق و بروز عواقبی همچون خرابی شبکه های برق شهری، آتش سوزی، خسارت به لوازم برقی خانگی و … عملیات هرس درختان و درختچه ها در دستور کار سازمان پارکها و فضای سبز قرار گرفت .
هرس درختان هرساله  توسط مناطق سه گانه و با نظارت سازمان پارکها و فضای سبزبا هدف برقراری توازن بین اندام های هوایی و زیر زمینی درخت،زیبا سازی منظر شهری ، ایجاد رضایتمندی برای شهروندان و ایجاد فرهنگ سازی و پیشگیری از تخریب فضای سبز و هرس های خودسرانه ، ایجاد دید کافی برای رانندگان در تقاطع های اصلی و فرعی به خصوص در کمربندیها صورت می پذیرد.
هرس هر درخت در فضای سبز شهری بستگی به نوع گونه گیاهی ، سن درخت ، موقعیت و استقرار مکانی درخت دارد.
هرس و باز پیرایی شاخه های درختان هرساله با هدف رفع خطر شاخه های خشک ، حذف شاخه های بیمار و همچنین آراستگی درختان انجام می شود.
هرس پرچین های معابر و رفیوژهای سطح شهر به صورت مستمر و مداوم به منظور ایجادهارمونی و یکنواختی بیشتر در سطح فضای سبز شهری انجام می گیرد .
این عملیات در یک برنامه ی منسجم از سوی سازمان پارکها به مسئولین فضای سبز مناطق ابلاغ گردیده و مقرر گردید کلیه درختانی که با کابل های برق در سطح شهر برخورد دارند پس از بررسی های کارشناسی هرس شوند و همچنین  فرم دادن و هرس کردن درختچه های تزئینی در اولویت سرفصل کاریشان قرار گیرد.
هرس زمستانه عامل مهمی برای تقویت شاخه‌های تولید شده در سال آینده  می باشد. ‌ضدعفونی وسایل و ادوات هرس، استفاده از چسب مخصوص باغبانی، جمع آوری و انتقال سریع سرشاخه‌ها و رعایت نکات ایمنی و مجهز نمودن کارگران هرس کار به منظور جلوگیری از هر گونه خطرات احتمالی از مواردی است که گروه عملیات هرس ملزم به اجرای آن هستند.

 

اهمیت هرس

مقدمه

با عنایت به اینکه درختان موجود  درشهرها مخصوصا با افزایش سن آنهاو در اثر آلودگی هوا وسایر تنشهای محیطی مثلا خاک و… تحت فشار میباشندواین عوامل نا مساعد محیطی باعث عدم تعادل اندامهای هوایی و ریشه ،ضعف،بیماریهاو حمله آفات،و… بالا خره مرگ درختان می گردند.میبایست همواره به فکر حفظ و تجدید حیات درختان به عنوان یکی از مهمترین سیستم های حیات بخش بود. تجدید حیات و حفظ فضای سبز بطور علمی هزینه های بمراتب کمتری نسبت به احداث مجدد آنها دارد.
یکی از روشهای حفظ و تجدید حیات درختان اعمال انواع هرس بر روی درختان  میباشد که در زیر مختصرا اشاره می کردد .

 

تعریف هرس:

هرس درختان عبارت است از قطع کردن قسمتهایی از اندام آنها بر اساس روش وهدف خاص که با این عمل رشد ،قدرت رویشی و زایشی وآرایش وفرم درختان اصلاح وبردباری آنها افزایش مییابد.

 

اهداف هرس:

-افزایش عمر درخت:
با انجام عمل صحیح هرس تعادل مناسب بین جذب مواد غذایی و آب ودفع توسط درخت ایجاد میگردد.به همین لحاظ جوانی،شادابی وعمر درخت طولانی میگردد.

-ایجاد فرم مناسب و دلخواه:
ممکن  است درختان شهرها درنتیجه عوامل نامساعد محیطی و دخالت ناصحیح شهر وندان و نزدیکی به مستحدثات ومشکلات احداث و نگهداری و شهرسازی، فرم طبیعی خود را پیدانکنند.لذا با اعمال هرسهای صحیح وعلمی میتوان فرم مناسب را در درختان ایجاد نمود.

-کنترل رشد بیش از حد شاخه ها :
عدم انجام هرسهای بموقع درختان شهر و شرایط خاص حاکم بر آن موجب رشد بیش از حد شاخه ها وناموزونی و عدم تقارن آنها می گردد وهم چنین در اثر رشد بیش از حد شاخه ها خطرات برق گرفتگی در نتیجه بر خورد شاخه ها با سیم های برق افزایش میا بد برای جلو گیری از این مشکلات توصیه میگردد که شاخه های جانبی هر سال یکبار یا دو سال یکبار به اندازه حداکثر تا یک سوم ارتفاع کوتاه شود،ضمنا از هر سه سال یکبار عملیات هرس سر زنی بطورعلمی وصحیح انجام گیرد.

-کنترل امراض وآفات :
شاخه های شکسته درختان معمولا کانون عوامل بیماری زا وآفات مختلف بوده و باعث آلوده شدن درختان و در نها یت از بین رفتن آنها میشود  بنا بر این هرس شاخه های شکسته و ضعیف وبیمار جهت جلو گیری از توسعه وشیوع بیماری ها و آفات ومنا ظر زشت در هر مو قع از سال توصیه میگردد.

-قابل نفوذ کردن تاج درخت به نور  آفتاب:
درختان جهت ساخت نوری به نور احتیاج دارند در نتیجه عدم وجود نور برگهای آنها زرد شده و زیبایی تاج درختان از بین رفته و دچار مشکلات خواهند شد. درختانی که چندین سال هرس نشده اند با مرور زمان بتدریج تاجشان بوسیله شاخه های زیادو بهم پیچیده متراکم شده وازنفوذ نور خورشیدبه داخل تاج جلو گیری میشود در این حالت اگر به داخل تاج درخت دقت کنیم برگهای زرد را مشاهده کرده و برگهای شاداب و سبز رنگ منحصرا در قسمتهای بیرونی تاج دیده خواهد شد. بنا براین با انجام هرس صحیح و علمی میتوان مشکل  عدم نفوذ نور آفتاب به داخل درختان را بر طرف نمود.

-حذف پاجوش وتنه جوشها:
ازدیاد و توسعه پا جوش و تنه جوش ها باعث مصرف آب و مواد غذایی جذب شده توسط آنها خواهد شد که در این صورت خود درخت آنطوریکه بایداز آب و مواد غذایی، توان بهره گیری نخواهد داشت ودر نهایت درختان ضعیف و آسیب پذیر وهمجنین بد منظره
خواهند شد. بنابراین حذف پا جوش هاو تنه جوشها بطور علمی وصحیح الزامی است.

– افزایش عمرو جوان نمودن درختان:
با عنایت به اینکه به لحاظ هزینه های زیاد در حذف درختان مسن و کاهش سطح سبز ودر نتیجه مشکلات زیست محیطی ومدت زمان زیادلازم جهت رسیدن به سطح سبز قبلی((LA،لازم است به  دیر زیستی  درختان موجود توجه نموده وعمر آنها را افزایش دادبه عبارتی آنها را جوان نمود که یکی از روشهای جوان سازی درختان انجام هرس میباشد.بدین طریق درختان مسن را وادار به تو لید شاخه های جدید مینمایند. البته این کار زمانی صورت میگیرد که ریشه های درختان سالم باشند. در این موردهرس نسبتا شدیدی را اعمال می نمایند.و با انجام عمل صحیح هرس تعادل مناسب بین جذب مواد غذایی و آب ودفع توسط درخت ایجاد میگردد.به همین لحاظ جوانی،شادابی وعمر درخت طولانی میگردد.

-مقاوم کردن درختان نسبت به فشارهای باد و برف:
در مناطق بادخیز شهرها درختان موجود در صورت برخورداری از تاجی پرپشت و متراکم در مقابل باد و توده های برف حساسیت ومقاومت نشان داده و بدین طریق شاخه های تاج را باد و طوفانهاو توده های برف خواهند شکست. این عمل باعث بهم خوردن تقارن و شکل طبیعی درخت وسایر مشکلات میگردد. بنا برین با اعمال هرس های اصولی و صحیح میتوان مقاومت شکننده درختان در مقا بل عوامل مذکور را به مقاومت غیر شکننده تبدیل نمود. پس باحذف شاخه هایی از داخل تاج به عبارتی دیگر با سبک و روشن نمودن تاج درختان و نیز کوتاه نمودن شاخه ها باعث خواهد شد که باد از لابلای تاج غیر متراکم و سبک رد شده و آسیبی وارد نکندوبرف نیز فرصت انباشته شدن در داخل تاج را نداشته تا در اثر سنگینی شاخه های درختان را بشکند.

مواردی که در هرس سربرداری درختان باید رعایب شود:

-سربرداری قبل از بهار و بیدار شدن درختان و موقعی که خطر سرما زدگی و جود ندارد انجام گیرد .
-سربر داری در درختان بیش از 8سال ونیز با توجه به موقعیت محل درخت صورت گیرد.
-طول شاخه های باقیمانده بسته به سن و تنومندی و موقعیت محل درختان بین نیم ا لا  سه متر خواهد بود .البته این طول در مواردی میتواند کمتر یا بیشتر از حد مذکور باشد.
-دقت در زوایای برش واجرای آن بطور علمی.
-استفاده از چسب پیوندی در محل هرس.
-ضد عفونی ادوات برش از جمله تیغه اره موتوری و…جهت جلوگیری از انتقال بیماری های احتمالی.
-رعایت موارد ایمنی از جمله بستن شاخه های بزرگ مورد هرس به تنه اصلی و رعایت اصول فنی در پایین کشیدن آن جهت جلو گیری از سقوط و خطرات احتمالی،استفاده از کلاه ایمنی ،استفاده از کمربند ایمنی،استفاده از وسایل برنده تیز و سالم.
-آبیاری مرتب وبه مقدار کافی با شروع فصل رشد.
-درختانی که میتوان روی آنها هرس سر برداری اعمال نمود عبارتند از:نارون ،اقاقیا ،صنوبر ،زبان کنجشک،چنار ،بید و…

منبع: علیرضا اوجاقی – سازمان پارکها وفضای سبز شهرداری تبریز